Ruiny huty szkła w Złatnej

Miejscowość:
Złatna
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Złatna to wieś na Żywiecczyźnie, położona w gminie Ujsoły. Główna zabudowa miejscowości ciągnie się wzdłuż potoku o nazwie Bystra, a przysiółki wspinają się na stoki pasm górskich grupy Lipowskiego Wierchu oraz grzbietu granicznego z Krawców Wierchem. Początki osadnictwa na tych niegościnnych terenach nie są wcale odległe, sięgają przełomu XVI i XVII wieku – pierwsi pojawili się tutaj zajmujący się pasterstwem przedstawiciele ludności wołoskiej, którzy być może zmieszali się z przybyszami z równin. Przez długi czas największym bogactwem Beskidów były rozległe lasy. W XIX wieku fakt ten dostrzegli ówcześni właściciele Żywiecczyzny, Habsburgowie, którzy rozpoczęli racjonalną gospodarkę leśną. Aby dobrze zarządzać zielonym bogactwem sprowadzili leśników m.in. z głębi cesarstwa. To dla nich postawili szereg budynków, które dziś możemy podziwiać jako atrakcje turystyczne. W Złatnej chociażby stoi efektowna leśniczówka, zbudowana w latach 70. XIX wieku. Zaprojektował ją nadworny budowniczy miejscowych Habsburgów, Karol Pietschka. Złatna może się też pochwalić epizodem przemysłowym. Na początku XIX wieku, kiedy Żywiecczyzną władali jeszcze Wielopolscy, w przysiółku Złatna Huta uruchomiono hutę szkła. Specjalistów ściągnięto z Austrii i Niemiec. Dziś w przysiółku zobaczymy rekonstrukcję prymitywnego pieca komorowego, opalanego węglem drzewnym. Powyżej niego zachowały się ślady drugiego pieca oraz fundamenty głównego budynku huty; postawiono go z cegły, miał ponad 30 m długości - musiał więc wywierać na góralach wielkie wrażenie, tym bardziej, że buchał z niego gęsty dym. W Złatnej kształtowano szkło białe i zielone - głównie proste naczynia stołowe. Kruche wyroby miejscowej huty są dzisiaj wielką rzadkością. Zieloną butelkę ze Złatnej możemy zobaczyć w Muzeum w Żywcu. Huta funkcjonowała do lat 70. XIX wieku. Kolejni właściciele Żywiecczyzny dostrzegli wtedy, jak szybko znikają okoliczne lasy, przetwarzane na węgiel drzewny. Produkcję więc wstrzymano. Ciekawym zabytkiem, związanym z hutą, jest kamienny krzyż, znajdujący się nieopodal. Ustawiono go w 1833 roku ku upamiętnieniu trzech pracowników zakładu: Józefa i Feliksa Gottlicherów oraz Jerzego Frenzla.

Wyświetlenia:  1198
Lokalizacja:

Ul. BRAK
BRAK Złatna
Gmina: Ujsoły
Powiat: żywiecki


Region turystyczny: 
Beskid Żywiecki, Beskidy i Śląsk Cieszyński
Lokalizacja: 
W górach, W lesie, Na wsi
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Poprzemysłowe, Źródła historii

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 2 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
Pliki dźwiękowe
Pogoda
Zakopane
Gastronomia w pobliżu
Milówka
8.16 km
Milówka
8.45 km
Wydarzenia w pobliżu
Koniaków
2026-04-18
17.80 km
Przypominamy i gorąco zachęcamy do udziału – szykuje się świetna zabawa, dobra muzyka i wyjątkowa atmosfera. Bilety możecie kupić m.in. w sklepie nabiałowym Ania Market w Koniakowie – nie odkładajcie na później. To nie tylko okazja do tańca i spotkania ze znajomymi, ale też wsparcie pięknej inicjatywy. Dochód z wydarzenia przeznaczony jest na wyjazd Zespół Regionalny "MAŁY KONIAKÓW" na festiwal do Turcji. Będzie muzyka na żywo, DJ i zabawa do białego rana! Pyszne jedzenie i świetne towarzystwo gwarantowane. Remiza OSP Koniaków Centrum 18 kwietnia 2026 (sobota) godz. 18:00