SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

„Paleja” w Pszczynie


Pszczyna słynie z jednej z najpiękniejszych w Polsce rezydencji arystokratycznych - książąt pszczyńskich. Poza samym pałacem warto w mieście odszukać inne ciekawe obiekty, związane z historią pałacu i miasta.

Generalna Dyrekcja Dóbr Książęcych

Formą i interesującymi dziejami wyróżnia się wśród nich tzw. Paleja. Pod koniec XVIII wieku dobra pszczyńskie były już rozrosłym przedsiębiorstwem, na które składały się zarówno majątki ziemskie, jak i zakłady przemysłowe. Aby nimi dobrze zarządzać należało powołać instytucję, w której zatrudnienie znaleźliby specjaliści z różnych dziedzin gospodarki. Tak narodziła się Generalna Dyrekcja Dóbr Książęcych. Jej pierwszą siedzibą była zachowana do dzisiaj kamienica przy obecnej ul. Wojska Polskiego 2 (dawniej ul. Niemiecka). Przez większość XIX wieku urzędowali tu np. generalny dyrektor, zarządca lasów, archiwista, planista itd. Z powodu braku miejsca, w 1902 roku Dyrekcja przeniosła się do nowopowstałego gmachu przy dzisiejszej ul. Witolda Antesa 4.

Kwatera Główna

Podczas I wojny światowej, od jesieni 1914 roku do lutego 1917, Paleja stała się siedzibą Kwatery Głównej wojsk niemieckich. Cesarz Wilhelm II mieszkał w pałacu, ale pracował właśnie tutaj. W tym budynku zapadały ważne decyzje militarne, pracowali w nim znani dowódcy niemieccy (np. feldmarszałek Paul von Hindenburg i gen. Erich von Ludendorff) wraz z gośćmi - m.in. tureckim Enver Paszą czy bułgarskim carem Ferdynandem. W trakcie plebiscytu po powstaniach śląskich w budynku umieszczono Powiatową Międzysojuszniczą Komisję Kontrolną; za czasów PRL najdłużej gospodarzem był tutaj szpital.

Charakterystyka budynku

Budynek Generalnej Dyrekcji Dóbr Książęcych, zwany Paleją (od francuskiego „palais”, czyli pałac) wymurowano z cegły, na podmurówce z ciosów kamiennych, na wysokość dwóch pięter. Elewacje oblicowano cegłą klinkierową. Styl – neogotyk północny. Boczne ryzality zdobią efektowne szczyty sterczynowe. Uwagę zwracają także dekoracyjne fryzy, okna i blendy z maswerkami. Do rejestru zabytków wpisano ponadto stolarkę okienną i drzwiową. Paleja otaczona jest wysokimi drzewami, które tworzą w sąsiedztwie budynku niewielki park.

Lokalizacja
ulica Witolda Antesa 4
43-200 Pszczyna
Pszczyna
Region Pszczyński
w mieście
Informacje ogólne
: zabytki architektury
Dostępność
: brak możliwości zwiedzania

teren prywatny

Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
We invite you to an audio tour of the centre of Pszczyna.
Zapraszamy na audiowycieczkę po centrum Pszczyny!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po Pokazowej Zagrodzie Żubrów w Pszczynie!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Pokazowej Zagrodzie Żubrów w Pszczynie!
Pliki dźwiękowe
0876
/Media/Default\.MainStorage/Poi/sbntcqeu.b31\0876.mp3

W pobliżu
Pszczyna
Wodna Wieża przy ul. Kilińskiego w Pszczynie to z pewnością najnowocześniejszy i najefektowniejszy zabytek w mieście. Jej zmodernizowana bryła szczególnie ciekawie prezentuje się podświetlona nocą. Budowla powstała w latach 1927-1928 jako element miejskiej sieci wodociągowej, a jej żelbetową konstrukcję wykonała słynna firma braci Gryczów. W 2010 roku w wieży otwarto restaurację w stylu steampunk – gratkę dla miłośników science fiction.
Pszczyna
Budynek Sądu Rejonowego w Pszczynie, który stoi przy ul. ks. bp. Bogedaina, na południe od Rynku, zalicza się do najbardziej efektownych zabytkowych gmachów w mieście. Wzniesiono go na potrzeby królewskiego sądu na przełomie XIX i XX wieku, nadając mu wygląd, który nawiązuje do renesansu niderlandzkiego. W sąsiedztwie tego budynku znajduje się surowy gmach dawnego więzienia, obecnie zaadaptowany na hotel Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
Pszczyna
Pszczyna jest starym miastem, powstałym przy warowni książąt piastowskich. Średniowieczna geneza sprawia, że jej centrum posiada kształt charakterystyczny dla ówczesnych sposobów budowania miast. Sercem jest, najpiękniejszy ponoć na Śląsku, rynek z neobarokowymi budynkami ratusza i kościoła ewangelickiego oraz kamienicami z XVIII i XIX wieku. Szachownicę ulic opasuje linia dawnych murów obronnych. Regularną formę burzy jedynie przylegający do miasta zespół pałacowo-parkowy.
Pszczyna
Pszczyński zamek, którego początki sięgają być może nawet XI w., to obecnie barokowa rezydencja. Jej kształt stanowi rezultat wielu przebudów, dokonywanych w kolejnych wiekach. Obiekt ten stanowi jeden z cenniejszych tego rodzaju zabytków w Polsce, do czego przyczynia się m.in. zachowanie oryginalnego wyposażenia wnętrz. Od lat powojennych w zamku znajduje się muzeum, z kilkoma interesującymi kolekcjami - m.in. militariów oraz miniatur.
Pszczyna
Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych jest najstarszą świątynią w Pszczynie. Wspomina się o nim już w pierwszej połowie XIV wieku. Służył wyłącznie pszczyńskim mieszczanom - mieszkańcy okolicznych wsi uczęszczali do kościoła św. Jadwigi. Obecny gmach świątyni to efekt przebudowy stylu późnobarokowym, dokonanej w XVIII wieku. Wewnątrz najcenniejszy jest cudowny wizerunek Matki Bożej Pszczyńskiej.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Pszczyna
Restauracja Frykówka mieści się na pszczyńskim rynku w zabytkowej kamienicy, której tradycje sięgają XVIII wieku.
Pszczyna
Restauracja Kameralna przy Hotelu Piaskowy *** w Pszczynie to nastrojowe miejsce, które sprzyja zarówno kameralnym, jak ... więcej>>
Pszczyna
Tradycja Karczmy w Brzeźcach sięga 1640 roku. Dziś lokal jest kontynuacją rodzinnej tradycji i słynie ze znakomitej śląs... więcej>>
Jankowice
Karczma Wiejska leży w malowniczym zakątku wsi na skraju lasów pszczyńskich vis a vis Rezerwatu „Żubrowisko” w Jankowica... więcej>>
Noclegi
Pszczyna
Oferujemy 19 komfortowych jedno-, dwu- lub trzyosobowych pokoi z przytulnymi wnętrzami na 45 osób oraz apartamenty z pełnym wyposażeniem.
Pszczyna
Hotel PTTK zlokalizowany jest w centrum miasta, w zabytkowym budynku z 1902 roku (były areszt śledczy). Obiekt posiada salę konferencyjną na 50 miejsc. Do dyspozycji gości: kawiarnia, drink bar, garaże, bezpłatny parking zamykany. W pobliżu hotelu znajdują się: Zamek Książąt Pszczyńskich, park, skansen, pola golfowe, trasy rowerowe, szlaki górskie; oferujemy usługi przewodnickie i pilotażu wycieczek.
zobacz więcej